Atlas zamyka opracowanie dotyczące lokali rozrywkowych zlokalizowanych w centrum miasta. Jest to zdecydowanie najobszerniejsza część atlasu z racji mnogości lokali działających tu na przestrzeni lat. Życie nocne portowego miasta zawsze było wyjątkowo barwne, a niniejszy tekst podejmuje próbę przeprowadzenia czytelnika przez ten fascynujący świat portowych knajp.
Piąta część atlasu skupia się na lokalach rozrywkowych działających dawniej i obecnie w robotniczych dzielnicach położonych w obrębie ulicy Morskiej. Omówiono w nim niezwykle bogate życie rozrywkowe Grabówka, Chyloni i Cisowej na przestrzeni dziejów.
Kolejna część atlasu przedstawia lokale rozrywkowe działające na przestrzeni lat w dzielnicach położonych na Kępie Oksywskiej. Poniższy tekst prezentuje więc życie rozrywkowe Pogórza, Obłuża, Oksywia i Babich Dołów.
Bary piwne starej generacji, nieodłączny element krajobrazu niemalże każdej dzielnicy Gdyni, w ostatnim czasie zdają się znikać w zastraszającym tempie. Te klimatyczne knajpki z niskimi cenami trunków i klientelą w starszym wieku ustępują miejsca nowoczesnym pubom zlokalizowanym głównie w centrum miasta. Skala tego zjawiska jest ogromna.
Gdyńska dzielnicowa lista lokali, w których serwowane są napoje alkoholowe z wyłączeniem śródmieścia Gdyni (stan na marzec 2025)
Trzecia część atlasu prezentuje dzielnice otaczające centrum miasta. W tekście opisano historyczne i współczesne lokale rozrywkowe Redłowa, Św. Jana, Działek Leśnych, Kamiennej Góry oraz funkcjonujące przy porcie.
Druga część atlasu skupia się na wysoko położonych dzielnicach w centralnej i zachodniej części miasta. W tekście opisano lokale rozrywkowe Witomina, Chwarzna i Wiczlina funkcjonujące dawniej i dzisiaj.
Są takie lokale, które niezależnie od przemijającej mody, cieszą się stałym zainteresowaniem od wielu lat. Niektóre z nich wciąż są prowadzone przez tych samych właścicieli lub ich potomków, inne zmieniają własność, ale nadal kontynuowana jest w nich tradycja poprzedników. Takich miejsc jest w Gdyni kilkadziesiąt, a najstarszy gdyński lokal działa nieprzerwanie od 78 lat. Niestety z roku na rok takich miejsc ubywa. W niniejszym opracowaniu zestawiono listę najstarszych restauracji, barów, kawiarni, cukierni wciąż działających w Gdyni.
Niniejszy atlas lokali
rozrywkowych jest próbą spisania wszystkich tego typu miejsc, które funkcjonowały
w Gdyni na przestrzeni lat. Swym zasięgiem atlas obejmuje zarówno lokale
historyczne jak i współczesne. Za lokal rozrywkowy rozumie się lokal wyposażony
w bar, w którym opcjonalnie znaleźć się mogą rozrywki barowe (takie jak np.
bilard) czy też rozrywki taneczne (dancingi, dyskoteki, koncerty, dawniej szafy
grające). W klasyfikacji pomięto jednak typowe restauracje ze względu na inny
charakter działalności (chyba, że funkcje rozrywkowe mają tam istotne
znaczenie). W pierwszej części atlasu skupiono się na południowej Gdyni.
Niniejszy artykuł prezentuje miejsca na terenie Gdyni, w których znajdują się automaty rozrywkowe wraz z ich opisem. Mieszczą się one głównie w centrach handlowych i w strefach turystycznych. Zestawiono tu takie urządzenia jak: automaty zabawkowe dla dzieci, automaty z kulkami, różnego rodzaju gry zręcznościowe i video oraz mierniki sił.
W drugiej części artykułu uwaga została skupiona na najpopularniejszej dyscyplinie sportowej w Polsce, czyli na piłce nożnej. Na przestrzeni lat istniało w Gdyni wiele klubów sportowych, które prowadziły drużyny piłkarskie występujące na różnych szczeblach rozgrywek ligowych. Część z nich działa do dzisiaj, inne odeszły już do historii. Niniejszy artykuł ma za zadanie zaprezentować gdyńskie kluby piłki nożnej uczestniczące w oficjalnych rozgrywkach ligowych na przestrzeni ostatnich 90 lat. Opracowanie nie obejmuje drużyn uczestniczących w amatorskich rozgrywkach organizowanych poza Polskim Związkiem Piłki Nożnej. Prezentowane zestawienie jest zapewne niepełne gdyż dane archiwalnych sezonów nie są w pełni dostępne. Materiał do stworzenia tego artykułu pochodzi z wielu źródeł takich jak archiwalne artykuły, materiały klubów, czy literatura przedmiotu.
Na przestrzeni lat istniało w Gdyni wiele klubów sportowych, które prowadziły drużyny w rozgrywkach ligowych w różnych zespołowych dyscyplinach sportowych. Część z nich działa do dzisiaj, inne odeszły już do historii. Niniejszy artykuł ma za zadanie zaprezentować gdyńskie kluby uczestniczące w oficjalnych rozgrywkach ligowych gier zespołowych od początku organizacji lig aż do sezonu aktualnego na wszystkich poziomach ligowych. Opracowanie nie obejmuje drużyn uczestniczących w amatorskich rozgrywkach organizowanych poza oficjalnymi związkami sportowymi. Prezentowane zestawienie jest niepełne, brak istniejących należytych opracowań tego tematu i monografii nieistniejących już klubów nie pozwala na całkowite wyczerpanie tematu. Materiał do stworzenia tego artykułu został „wyłuskany” z wielu źródeł takich jak archiwalne artykuły, materiały związków sportowych, materiały klubów (również tych spoza Gdyni), czy pojedynczych pozycji literatury. W pierwszej części artykułu skupiono się na dyscyplinach takich jak: koszykówka, siatkówka, piłka ręczna, rugby, a także na dyscyplinach niszowych. Ze względu na wyjątkowo obszerny materiał dotyczący klubów piłki nożnej, drużyny reprezentujące tą dyscyplinę zostaną zaprezentowane w drugiej części artykułu.
Taniec to jedna
z najpopularniejszych nocnych rozrywek znany od zarania dziejów. Pełni nie
tylko funkcje rozrywkowe, ale również towarzyskie i matrymonialne oraz
obrzędowe. Swego czasu lista gdyńskich lokali zapewniających tą formę spędzania
wolnego czasu była dość rozbudowana. Obecnie jest już skromniejsza, mimo to nadal
w Gdyni znajduje się pewna liczba lokali z dyskotekami, dansingami, czy
koncertami skierowanymi do różnych grup wiekowych i fanów różnych gatunków
muzycznych. W niniejszym artykule opisano wszystkie gdyńskie lokale, w których
odbywają się imprezy taneczne. Zestawienie obejmuje miejsca organizujące dansingi,
dyskoteki, koncerty oraz bale okolicznościowe.
Współcześnie życie towarzyskie Gdyni toczy się przede wszystkim w centrum miasta. Koncentruje się tu zdecydowana większość klubów, barów, tawern, karczm, restauracji, kawiarni. W ostatnich latach nowe nocne lokale wyrastały jak grzyby po deszczu, obecnie możemy zaobserwować bardzo dużą ich ilość. Z drugiej strony występuje problem małej liczby klubów i dyskotek, czyli miejsc gdzie można potańczyć. Wynika to przede wszystkim z braku odpowiednich lokali pod taką działalność. W mieście portowym dziwić może też brak obecnie jakichkolwiek lokali ze striptizem. Istniejące knajpy są bardzo różnorodne i nakierowane na różnych odbiorców. Wiele z nich oferuje rozrywki dodatkowe takie jak gry barowe, planszowe, karaoke, quizy, muzykę na żywo itd. Większość lokali koncentruje się w północnej (dolnej) części centrum w okolicach ulic: Świętojańska, 10 Lutego, Starowiejska, Skwer Kościuszki oraz w części nadmorskiej (bulwar, plaża, Molo Południowe). W niniejszym artykule przedstawiono wszystkie lokale śródmieścia posiadające koncesję na sprzedaż alkoholu. Przygotowano dwa zestawienia. Pierwsze ze względu na charakter lokalu, drugie ze względu na dostępne tam atrakcje. Całość wzbogacono mapą barów i klubów.
Dzisiejsze życie rozrywkowe w Gdyni koncentruje się w centrum miasta. Tutaj znajdują się bary, kluby, dyskoteki. Poza centrum, w pozostałych dzielnicach, życie toczy się co do zasady spokojnie, a osiedla przybierają charakter miejskich sypialni. Jednak nie zawsze tak było. Gdzieniegdzie zachowały się jeszcze lokale, które dziś są echem dawnego bujnego życia towarzyskiego toczącego się wewnątrz dzielnic. W niniejszym artykule przedstawiono wszelkie obecne objawy życia rozrywkowego w dzielnicowych lokalach poza śródmieściem Gdyni: bary alkoholowe, dyskoteki, restauracje z muzyką na żywo, przestrzenie organizujące imprezy cykliczne i koncerty.
Magia to zespół praktyk mających na celu w niewytłumaczalnie naukowy sposób wywołanie konkretnego efektu poprzez zastosowanie określonego środka. W ten sposób lub postrzegał zależności przyczynowo-skutkowe od zarania dziejów. Wyjaśniając sobie zjawiska starał się wpłynąć na nie na swoją korzyść. Wiele zabiegów magicznych było znanych również wśród Kaszubów, także tych zamieszkujących współczesny obszar Gdyni. Niniejszy tekst składa się z dwóch części. W pierwszej zaprezentowano różne zabiegi magiczne, sposoby walki z demonami, medycynę ludową oraz wróżby znane na przełomie XIX i XX wieku w Gdyni i okolicach. Ponieważ w tamtych czasach wiedza na tematy związane z magią była bardzo bogata w opracowaniu ograniczono się tylko do zabiegów magicznych charakterystycznych dla Gdyni i okolic pomijając te znane w całym regionie, czy kraju. Ponadto temat uzupełniono drugą częścią, w której wymieniano współcześnie znane zabiegi magiczne, ich echa, wróżby oraz przesądy spotykane w Gdyni.
Wizja świata, wierzenia, postawy i mądrości ludu objawiają się w porzekadłach i przysłowiach. Mądrości ludowe przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie są efektem doświadczeń wielu pokoleń. Wiele z nich przetrwało do dzisiaj, inne zostały zapomniane wraz z rozwojem nauki. Na Kaszubach ten rodzaj wiedzy ludowej był dawniej bardzo bogaty. W ubiegłym stuleciu wiele przysłów zostało jednak wymieszanych z napływowymi przysłowiami z reszty kraju. Dzięki pracy etnografów z XIX i XX wieku wiele oryginalnych przysłów udało się jednak ocalić od zapomnienia. W niniejszym opracowaniu wybrano te, które były charakterystyczne dla ludu zamieszkującego na obszarze współczesnej Gdyni w drugiej połowie XIX wieku i pierwszej połowie XX wieku. Porzekadła i powiedzenia opracowano na podstawie literatury przedmiotu.
Tradycyjny rok obrzędowy na terenie współczesnej Gdyni ukształtował się na bazie kaszubskiego roku obrzędowego, którego rytm wyznaczają rok liturgiczny oraz zjawiska związane z ruchem Ziemi. Jest to system działań podejmowanych przez człowieka w konkretnym dniu, na który składają się obrzędy, tradycje, zwyczaje i wierzenia. Część z nich wywodzi się jeszcze z pogańskich czasów, kiedy to ludzie żyli zgodnie z uwarunkowaniami przyrody. Większość zostało zaadoptowanych przez chrześcijaństwo, które ukształtowało także nowe obrzędy. Po uzyskaniu praw miejskich przez Gdynię, do miasta przybywać zaczęli osadnicy z innych części kraju przywożąc ze sobą swoje zwyczaje. Obowiązujący tu tradycyjny kaszubski rok obrzędowy stopniowo poddał się więc pewnym modyfikacjom. Niektóre zwyczaje uległy przeobrażeniu, zostały zastąpione przez inne, a także wzbogacone o zupełnie nowe i nieznane. Współczesny rok obrzędowy jest wypadkową wierzeń naturalnych oraz chrześcijańskich. Do tego dochodzą także obrzędy związane np. z rokiem szkolnym, czy też rocznicami wydarzeń historycznych. Artykuł ma za zadanie przedstawić zwyczaje związane z rokiem obrzędowym panujące na terenie współczesnej Gdyni w dwóch ramach czasowych – w okresie międzywojennym oraz współczesnym. Dwudziestolecie międzywojenne to lata, kiedy to miejscowe tradycje były jeszcze silne zanim uległy wymieszaniu z nowymi. W niektórych przypadkach przytoczono też zwyczaje XIX-wieczne, które zostały zapomniane jeszcze na początku XX wieku. Współczesność to zaś okres, w którym na wpływ przebiegu roku obrzędowego miały nie tylko miejscowe tradycje i przyzwyczajenia emigrantów, ale także kultura masowa i massmedia. Dzięki takiemu zestawieniu widoczne okazują się różnice w obrzędowości na przestrzeni 100 lat. Przy tworzeniu pracy wykorzystano materiał źródłowy w postaci literatury przedmiotu, a także przeprowadzono badania własne. Całość wzbogacono zdjęciami współczesnych obrzędów.
Morze będące źródłem utrzymania Kaszubów mieszkających na północy kraju od dawnych czasów było otoczone szacunkiem. Dawało pożywienie i zarobek, jednak często też bywało niebezpieczne i odbierało życie. By oswoić się z żywiołem morza antropomorfizowano zjawiska tam występujące. Tym sposobem w obrazowy sposób tłumaczono też sobie niezrozumiałą działalność przyrody. Istoty demoniczne występujące w Bałtyku są więc personifikacją zjawisk przyrody – sztormów, wiatrów, prądów. Wierzono, że żyjąc w dobrych stosunkach z morskimi duchami pozwolą one na bezpieczne korzystanie z zasobów Bałtyku. W ten sposób stworzono baśniowy morski świat, który urzeka swym folklorem do dzisiaj. Niniejsze opracowanie przedstawia charakterystykę poszczególnych demonów zamieszkujących Morze Bałtyckie oraz odniesienia do wierzeń z rejonu Gdyni. Powstało ono w oparciu o bogatą literaturę przedmiotu.
Jednym z elementów folkloru morskiego są pieśni morza zwane szantami. Narodziły się one na żaglowcach, gdzie śpiewane były od XVII wieku do początków XX wieku. Powstały w celu praktycznym do synchronizacji pracy na statku. Gdy praca na statkach została zmechanizowana szanty zniknęły z żaglowców, jednak ich dziedzictwo kulturowe zostało ocalone, a pieśni zaczęły być śpiewane w celach rozrywkowych. Zostały one chętnie zaadoptowane przez żeglarzy pływających na jachtach. W Gdyni kultura morska jest głęboko zakorzeniona. Morze to nie tylko praca na statkach, ale też styl życia i sposób spędzania czasu. Tak więc obok statków pasażerskich, towarowych, kutrów rybackich i marynarki wojennej w porcie cumuje sporo jachtów. W mieście działają dwie przystanie żeglarskie i 8 klubów żeglarskich. Jest to też port macierzysty dla wielu majestatycznych żaglowców. A jak żagle to i szanty. Są one częścią żywego folkloru miasta wyrosłego z morza. W niniejszym artykule przedstawiono obecność pieśni morza w życiu miasta, opisano miejscowe zespoły, tawerny, festiwale .
